Gerard Reve op Kamp Bakkum (deel 2)

mei 28, 2011

Hallo, daar zijn we weer. Het was eventjes rustig hier op deze site. Maar we hebben niet stilgezeten. We waren druk met ons project ‘Gerard Reve op Kamp Bakkum’.

Gerard Reve (eigenlijk Gerard van het Reve) behoort samen met Willem Frederik Hermans en Harry Mulisch tot De Grote Drie van de Nederlandse naoorlogse auteurs. In zijn boeken heeft hij het regelmatig over kamperen bij Castricum. Dus veronderstelden we dat hij een frequent bezoeker was van Kamp Bakkum.

Gerard Reve eind jaren 40

Om dit uit te zoeken zetten we ons aan het lezen van zijn biografie. Geschreven door Nop Maas en getiteld Kroniek van een schuldig leven. Deel 1. De vroege jaren 1923-1962. Een kloek boek van 730 bladzijden. Fascinerend was het om te lezen hoe Reve in het leven stond, in welke omstandigheden hij zijn boeken schreef en waar hij allemaal heeft gewoond. Boeiend ook om te weten hoe hij als getrouwde man zijn homoseksuele escapades ondernam (en met wie) en hoe vaak hij zich aftrok. We lazen het soms met rode oortjes.

Maar wat betreft kamperen op Bakkum kwamen we bedrogen uit. In een voetnoot op bladzijde 99 staat dat het gezin Van het Reve voor en na de oorlog vaak het kampement opsloeg op kampeerterrein De Paardenhemel in Groet, ten noorden van Castricum. We lezen het nog een keer. Het staat er echt. We googlen even en vinden een site die dit bevestigt. Een tegenvaller. Balen. Teleurstelling. We dachten een mooi stukje literaire historie over camping Bakkum op het spoor te zijn, maar krijgen de kous keihard op onze kop.

Camping De Paardenhemel in Groet

Is hiermee de veronderstelling dat Gerard Reve ooit een voet zette op camping Bakkum van de baan? Helemaal niet. Want in dezelfde voetnoot staat dat de Van het Reves ook elders in buurt vakanties doorbrachten. Verwezen wordt naar het boek Hier schijnt de zon. Schrijvers over Schoorl, Camperduin en Groet van uitgever Kees de Bakker. Het kan dus zo maar zijn dat Gerard Reve ook op Kamp Bakkum zijn tent heeft opgeslagen. Snel naar de bieb en dat boekje lezen. En meteen maar deel 2 van de biografie reserveren.

Overigens wordt Bakkum in deel 1 van de biografie wel een keer genoemd. In een brief uit 1955 schrijft Reve dat hij vier maanden in een krankzinnigengesticht in Bakkum verbleef (waarschijnlijk doelend op het huidige psychiatrisch ziekenhuis Dijk en Duin). Aan W.F. Hermans berichtte Reve later dat hij niet echt in het gesticht heeft gezeten. Maar hij verzocht zijn collega-schrijver wel het gerucht verder te verspreiden.



U hoort nog van mij.

Advertenties

Gerard Reve op Kamp Bakkum

april 29, 2011

De grote schrijver Gerard Reve heeft het in zijn boeken regelmatig over kamperen bij Castricum. Daar willen we meer van weten. Bij deze starten we het project: ‘Gerard Reve op Kamp Bakkum’.

Via Twitter onderschepten we onlangs het bericht dat Gerard Reve (1923-2006) in zijn romans frequent  schrijft over kamperen bij Castricum. Camping Bakkum dus. Mijn belangstelling was gewekt. Reve geldt als een van de grootste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Het is niet ondenkbaar dat hij daadwerkelijk op Kamp Bakkum heeft vertoefd. Daar willen we meer van weten.

Gerard Reve in 1969

Om te beginnen lazen we zijn boek De Avonden maar eens, een klassieker in de Nederlandse literatuur. Het is zijn eerste roman; gepubliceerd in 1947 op zijn drieëntwintigste. Met veel genoegen namen we kennis van de absurdistische en soms macabere zienswijzen van hoofdpersoon Frits van Egters.

En verdomd: tweemaal wordt Kamp Bakkum met zoveel woorden genoemd. De eerste keer als Frits op bezoek is bij Joosje. Er ontspint zich een gesprek over gezond en ongezond eten. Al snel gaat het over kanker. Een ziekte waaraan ‘meneer Overland’ overleden is, weet Joosje. Ze vertelt: ‘In vier maanden was hij dood. Heel zielig. Het zijn mensen, die bij ons in de buurt in Castricum kampeerden. De vrouw is in zee verdronken.’

Een kleine honderd bladzijden verder wandelen Frits, Joosje, Jaap en Viktor naar het café. Frits: ‘Moeten we eigenlijk geen plannen maken om weer naar Kastrikum te gaan van de zomer? Maar niet weer in een huis: we moeten kamperen.’ ‘Dan verrek je van de kou’, zei Viktor. ‘Kamperen, dat is verrukkelijk’, zei Frits, ‘ik heb vaak gekampeerd. Jaap, vind jij dat ook niet?’ ‘Het is wel aardig’, zei Jaap, ‘maar stel je er niet te veel van voor.’

Omslag De Avonden

Het zijn twee aanwijzingen dat Reve wist dat er bij Castricum/Kastrikum (verschillende schrijfwijzen door de auteur zelf) werd gekampeerd. Dat moet welhaast Kamp Bakkum zijn. En dikke kans dat hij er in zijn jeugd zelf heeft rondgelopen, denk ik dan. Maar pas op, waarschuw ik mezelf meteen. Zowel Frits als Joosje zijn geen echte personen maar romanfiguren. Als zij in het boek vertellen dat ze gekampeerd hebben bij Castricum, dan wil dat nog niet zeggen dat schrijver Gerard Reve ooit een voet op de camping heeft gezet.

Maar toch. Schrijvers verwerken natuurlijk wel zaken die ze zelf hebben meegemaakt in hun boeken. Deels zijn die vaak autobiografisch. Dat gaan we dus verder onderzoeken. We duiken in de biografieën van Nop Maas over Reve.

Daarnaast kan ik wel wat hulp gebruiken en zet ik een modern middel in: crowdsourcing. Reve heeft tientallen boeken op zijn naam staan. Te veel voor mij om allemaal van A tot Z te lezen. Daarom wil ik lezers van deze blog vragen de boekenkast thuis te raadplegen of een exemplaar in de bibliotheek te lenen. Lees Reve en laat mij weten op welke pagina van welk boek hij het heeft over kamperen in Bakkum of bij Castricum.

Ik hoor nog van u en u hoort nog van mij.


Verbod op tweede slaapplek mist goede argumenten

september 2, 2010

Na de boze en emotionele reacties van kampeerders van camping Bakkum op het verbod op tweede kampeermiddelen, duiken we nu in de zakelijke kant van de zaak.

In de brief van het management staat dat het besluit om de extra slaapplekken in het nieuwe seizoen te weren, is ingegeven vanwege de brandveiligheid. De maatregel is mede gebaseerd op de nota Handreiking Brandveiligheid Kampeerterreinen van de brandweerorganisatie NVBR. Dit rapport is ‘leidend inzake de veiligheidsnormen voor de kampeerterreinen in de gemeente Castricum’, aldus de brief. Het document is opgenomen in het ontwerp-bestemmingsplan Kampeerterreinen Bakkum en Geversduin.

We sloegen het bestemmingsplan erop na

Dus sloegen we het bestemmingsplan erop na. Hierin worden weinig woorden aan brandpreventie besteed. Er staat alleen vermeld dat de nota van de NVBR als ‘richtlijn’ dient voor beide campings.

In de Handreiking zelf wordt met geen woord gerept over het verbieden van tweede kampeermiddelen. En ook is er niets te vinden over de noodzaak om caravans en kampeerhuisjes in de toekomst vijf meter van elkaar te plaatsen, zoals de campingleiding tevens aankondigde. Er staat letterlijk dat het 3 meter dient te zijn. ‘Uit onderzoek is gebleken dat (…) 3 meter afstand tussen de kampeermiddelen voldoende is.’

De ruimte tussen caravans en kampeerhuisjes moet op Bakkum straks dus groter zijn dan de brandweer voorschrijft. Daarbij erkende manager Remco Blankert dat het niet verplicht is om tweede kampeermiddelen te verbieden, maar dat de camping aan meer dan de minimale eisen wil voldoen. Deze mededeling leidde op de bijeenkomst tot scepsis. ‘Brandpreventie is een voorwendsel om camping Bakkum een ander karakter te geven en daar passen tweede caravans niet bij’, zo zei een van de aanwezigen.

Gaandeweg de vergadering kwam Remco Blankert met een nieuw argument. Stacaravans zouden in wettelijke regelingen gelijkgesteld zijn met woonwagens. En die dienen 5 meter van elkaar af te staan. Waarop een van de kampeerders reageerde: ‘Ik lees de wet erop na en als dat er niet in staat hebben we een probleem.’

Vooralsnog lijken de nieuwe regels elke rechtsgrond te missen. In ieder geval deugt de argumentatie niet. Omdat het alle kampeerders treft en een aanzienlijk deel dupeert, is het niet meer dan billijk dat het management binnenkort met een heldere uiteenzetting komt over de exacte achtergrond van de maatregelen.


Roze gordijnen, wijgevoel en yuppen

december 1, 2009

Eureka! In de bibliotheek vond ik een heus wetenschappelijk onderzoek over camping Bakkum. Een sociologe verrichtte hier (en op Ibiza en Mallorca) veldwerk.

Het onderwerp van het promotieonderzoek van Carlijne Philips (1971, Amsterdam) is vakantiegemeenschappen. Voor de duidelijkheid: daarmee bedoelt zij niet zozeer seks op het strand, maar meer in het algemeen de onderlinge relaties op vakantieplekken. Wie heeft er contact met wie en met wie niet. Zoiets.

Ik zet me aan het lezen

De partyscène van Ibiza en de luxueuze vakantieparken op Mallorca interesseren me nu niet, maar ik ben wel bloednieuwsgierig wat de doctor (dr) in de psychologische, pedagogische en sociologische wetenschappen over ‘kamp Bakkum’ heeft te melden. Philips verbleef in de zomer van 1998 een maand in een stacaravan in het Bakkumse. Ze mengde zich tussen de bewoners, observeerde de boel, voerde gesprekken en hield diepte-interviews.

Ik zet me aan het lezen van haar proefschrift; pen, papier en woordenboek bij de hand. Nadat ik me door de tekst geworsteld heb, duizelt het me van het academisch jargon: variabelen, nutmaximalisatie, sociale productiefuncties, multifunctionele relaties, externe status, statushiërarchie (lezer, bent u daar nog?). Ik ga er maar een nachtje over slapen en ga de volgende dag fris en monter weer aan de arbeid. Dapper probeer ik de woordenbrij op een rij te zetten. Aldus noteer ik het volgende:

WIJGEVOEL
*Buitenstaanders denken dat de camping Bakkum één grote familie is. Dat het ‘wijgevoel’ welig tiert. Maar niets is minder waar. ‘Op het niveau van de camping hebben we eigenlijk niet of nauwelijks groepsgevoel waargenomen’, concludeert de wetenschapper. Hoewel ‘kamp Bakkum’ van oudsher grotendeels wordt bevolkt door arbeiders uit Amsterdam (in het onderzoek: ‘Jordaners’ genoemd), stromen er sinds jaren steeds meer ‘alternatievelingen’, ‘hoger opgeleiden’ en ‘yuppen’ binnen.

VREEMDE VOGELS

Vreemde ramen

*Die vreemde vogels worden door de Jordaners met argusogen bekeken. Er is onderling weinig contact en de oudgedien den laten zich niet zelden minachtend uit over de jongste lichting. Het zijn de lui ‘met de smerige ramen’, ‘geitenwollensokkentypes’ die ‘denken dat ze beter zijn’, zo noteerde de onderzoekster.

Andersom doen de nieuwelingen niet veel moeite er bij te horen. Marjolein, een alleenstaande moeder, zou wel willen ‘maar ik zou al na één bingo-avond gek worden’. Zelf had Philips ook moeite om aansluiting te vinden bij de oudgedienden. Ze had het idee continu ‘beoordeeld en gecontroleerd’ te worden. ‘Bijvoorbeeld op het schoon houden van mijn caravan en mijn groetgedrag.’

KALVERSTRAAT

Geitenwollensokkentypes

*Ingewikkelder zijn de onderlinge relaties van de oude garde, stelt de onderzoeker. Hier is sprake van een tweedeling. Jordanezen hebben weliswaar dezelfde achtergrond (Bij ó-ó-óns in de…) en vinden allemaal dat de caravan proper moet zijn. Maar dat leidt echter tot ‘concurrentie’ en zelfs een beetje ‘vijandigheid’ tussen de ene en de andere groep.

De Amsterdammers die de onderzoeker sprak, kijken bijvoorbeeld met scheve ogen naar de bewoners van de Middenweg. Die kreeg als bijnaam Kalverstraat mee vanwege de veronderstelde ‘protserigheid’, gesymboliseerd door de veelal aanwezige roze gordijnen. Aan de Middenweg is het nog ‘Jordaanser’ dan Jordaans. De caravans aldaar worden in de ogen van de ‘gewone’ Jordaners’ wat al te fanatiek gepoetst en de ramen overdreven vaak gelapt.

Zo, beste lezer, dat weten we dan ook weer. Denk niet dat ik het heb verzonnen. Het staat allemaal in het onderzoek (hoofdstuk 2). Een volgende keer nog meer hierover.


‘Camping Bakkum’ op Google: 15.900 hits

november 14, 2009

Google zoekt en vindt 15.900 internetpagina’s over ‘camping Bakkum’. Ik weet dat het een geliefd oord is, maar zo immens populair… dat had ik niet achter dat lapje grond gezocht.

Sherlock Holmes

Op onderzoek

Als beginneling op camping Bakkum ben ik rete-nieuwsgierig waar ik nu weer ben beland. Om mijn honger naar informatie te stillen besluit ik vandaag op onderzoek uit te gaan. Dat doe je anno 2009 natuurlijk niet door in duffe bibliotheken te snuffelen en stoffige archieven na te pluizen. Nee, research pleeg je thuis op de bank met de laptop op schoot.

bananenschil

Het is vrijdag de 13e

Bovendien is het vrijdag de 13e en dan kun je het lot beter niet tarten door erop uit te trekken: het gevaar loert overal en een ongeluk zit… juist. Dan kan ik mooi weer eens mijn favoriete radioprogramma MoveYourAss op 3FM beluisteren.

Terwijl de aanstekelijke muziek van de Prodigy door de huiskamer beukt, zoekt en vindt Google in een fractie van een seconde 15.900 internetpagina’s over ‘camping Bakkum’. Ik weet dat het een geliefd oord is, maar zo immens populair… dat had ik niet achter dat lapje grond gezocht.

Nu kan ik onmogelijk al die 15.900 berichten uitgebreid gaan lezen. Daar ben ik dagen, zoniet weken mee bezig. Ik heb ook nog een rol in het huishouden, een baan en iets van een sociaal leven. Dus hou ik, wetenschappelijk verantwoord, een aselecte steekproef (in gewone taal: ik klik willekeurig hier en daar een berichtje aan).

Het resultaat is aanvankelijk niet om over naar huis te schrijven. We stuiten op oude vacatures voor receptiemedewerkers en zakelijke info zoals een  campingprofiel van de VVV Castricum. En talloze, vaak achterhaalde, advertenties voor te huren caravans en tenthuisjes die te koop zijn. Verder passeren de onvermijdelijke Hyvespagina’s en een reclamefolder van een boek over Alkmaar met het intrigerende hoofdstuk Welke gekte speelde zich af op camping Bakkum? Dat verhaal staat niet online, dus daar hebben we ook niks aan.

wc-papierrol

Met de wc-rol onder de arm

Hé, dat kan interessant zijn. We komen een collega-blogger tegen. Een nadere blik op de site leert dat het geen echte concurrentie is. Het laatste bericht dateert van een half jaar geleden. Een klacht over het wc-papier dat niet meer door de camping wordt verstrekt waardoor de gasten voortaan ‘met de rol onder de arm’ over het terrein moeten. ‘Protest (!)’, klinkt het ferm. Maar sindsdien is het er oorverdovend stil op deze site.

Verdomd, eindelijk het eerste krantenartikel. Hmmm, valt tegen. Telegraaf-kloon Spits wijdt enkele regeltjes over de jaarlijkse run op vrijgekomen campingplekjes. Een schrale oogst, mijmer ik na uren googelen. Mijn laptop voelt onaangenaam warm op mijn benen, mijn ogen lijken vierkantjes en het programma van Der Rudy loopt ten einde.

Ik scroll toch nog maar eens door mijn Google-lijst. Een reportage van NRC Handelsblad duikt op en maakt mijn avond goed. De kwaliteitskrant is afgezakt naar Bakkum en doet een onthullend boekje open over het wel en wee in het Bakkumse. De op het eerste gezicht oh zo gemoedelijke camping blijkt het toneel te zijn van onderhuidse twisten en openlijke protesten. Ons Bakkum is ons Bakkum niet meer, zo luidt de klacht. Er wordt gemopperd over de ‘yuppen’ die de ‘Jordanezen’ verdringen en alom klinkt kritiek op de herinrichting van het terrein en de tariefsverhoging van de plekken.

Daar wil ik meer over weten.

PS Een groeiende selectie van artikelen en tv/radio-uitzendingen staat op de pagina Bakkum in de media bovenaan de voorpagina van deze blog